Линклар

Шошилинч хабар
19 Iyun 2026, Тошкент вақти: 10:45

Танишинг: «Путин саройи» лойиҳасини чизган «бечора итальян архитектор»

Навальний суриштирувида итальян архитектор Ланфранко Чириллога тегишли экани иддао қилинган уй - Геленжик, Қора денгиз - видео скриншоти
Навальний суриштирувида итальян архитектор Ланфранко Чириллога тегишли экани иддао қилинган уй - Геленжик, Қора денгиз - видео скриншоти

56 ёшдаги Ланфранко Чирилло Россия президенти Владимир Путин кўмаги билан Россия фуқаролигини олган.

Чирилло Путин учун қурилгани иддао қилинаётган улкан сарой режасини яратгани учун «Путиннинг меъмори» ўлароқ танилган.

Кремль ва Санкт-Петербургдаги Қишки сарой каби Россиянинг муҳим ҳокимият бинолари лойиҳаларини италиялик меъморлар яратган.

Бундан беш йил олдин Қора денгиз бўйидаги «Путин саройи» архитектори ошкор бўлишидан аввал Чириллони деярли ҳеч ким танимас эди. Россия мухолифати учун Геленжик шаҳри яқинидаги ҳашаматли сарой ва унинг атрофидаги иморатлар мамлакатда чуқур илдиз отган давлат коррупциясининг жирканч рамзига айланган.

"Путин саройи"га назар

Россиянинг Геленжик таътил шаҳарчасидан 18 километр нарида жойлашган саройнинг дрондан олинган фотосурати
1/20 Россиянинг Геленжик таътил шаҳарчасидан 18 километр нарида жойлашган саройнинг дрондан олинган фотосурати
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Коррупцияга қарши курашиб келаётган Алексей Навальнийнинг сўзларига кўра, ушбу объект ва унинг атрофидаги йирик ҳудуд Россия Федерал хавфсизлик хизмати (ФСБ) номига рўйхатга олинган. ФСБ ундан &quot;тадқиқот ва таълим&quot; йўлида фойдаланишини иддао қилмоқда.<br />
&nbsp;
2/20 Коррупцияга қарши курашиб келаётган Алексей Навальнийнинг сўзларига кўра, ушбу объект ва унинг атрофидаги йирик ҳудуд Россия Федерал хавфсизлик хизмати (ФСБ) номига рўйхатга олинган. ФСБ ундан "тадқиқот ва таълим" йўлида фойдаланишини иддао қилмоқда.
 
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Навальний вертолёт қўниш майдончаси ёнидаги мана бу тепалик остида <a href="https://www.youtube.com/watch?t=2018&amp;v=ipAnwilMncI&amp;feature=youtu.be" target="_blank">хоккей майдончаси</a> яширинганини айтди.
3/20 Навальний вертолёт қўниш майдончаси ёнидаги мана бу тепалик остида хоккей майдончаси яширинганини айтди.
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Навальнийнинг сўзларига кўра, унинг жамоаси мазкур объектнинг яширин <a href="http://youtu.be/ipAnwilMncI?t=3255" target="_blank">қурилиш режаларини</a> қўлга киритган. Қурилиш режасида тасвирдаги жисм &quot;аква дискотекаси&quot; деб номланган.
4/20 Навальнийнинг сўзларига кўра, унинг жамоаси мазкур объектнинг яширин қурилиш режаларини қўлга киритган. Қурилиш режасида тасвирдаги жисм "аква дискотекаси" деб номланган.
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Қайта таъмирланаётган амфитеатр. Денгиз соҳилидаги ушбу кўчмас мулк сўнгги 15 йилдан бери қурилмоқда, таъмирлаш ишлари ҳануз давом этмоқда.
5/20 Қайта таъмирланаётган амфитеатр. Денгиз соҳилидаги ушбу кўчмас мулк сўнгги 15 йилдан бери қурилмоқда, таъмирлаш ишлари ҳануз давом этмоқда.
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Ҳаводан олинган мана бу суратда вертолёт қўниш майдончаси ёнида хоккей майдончасини яшириб туриши айтилаётган тепаликни кўриш мумкин. Эгри йўл бўйлаб жойлашган кичик иморатларда кўп сонли қурувчилар яшаши айтилмоқда. Навальний жамоаси дрон ёрдамида олган суратларда объектда ишлаётган қурувчиларни кўриш мумкин.
6/20 Ҳаводан олинган мана бу суратда вертолёт қўниш майдончаси ёнида хоккей майдончасини яшириб туриши айтилаётган тепаликни кўриш мумкин. Эгри йўл бўйлаб жойлашган кичик иморатларда кўп сонли қурувчилар яшаши айтилмоқда. Навальний жамоаси дрон ёрдамида олган суратларда объектда ишлаётган қурувчиларни кўриш мумкин.
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Комплексда яшил кафель билан ишланган черков жойлашган. Навальний комплексни Россиядаги энг &quot;махфий ва энг қаттиқ муҳофаза қилинадиган иншоот&quot; деб атади.
7/20 Комплексда яшил кафель билан ишланган черков жойлашган. Навальний комплексни Россиядаги энг "махфий ва энг қаттиқ муҳофаза қилинадиган иншоот" деб атади.
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Бу иншоот эса иссиқхона эканлигини тахмин қилинмоқда.<br />
<br />
Комплекс устидан учиб ўтиш тақиқланган. Қолаверса, сарой ёнидан сузиб ўтаётган қайиқлар камида бир денгиз мили (1,8 километр) <a href="http://youtu.be/ipAnwilMncI?t=2300" target="_blank">масофа сақлашлари</a> шарт.<br />
<br />
<br />
&nbsp;
8/20 Бу иншоот эса иссиқхона эканлигини тахмин қилинмоқда.

Комплекс устидан учиб ўтиш тақиқланган. Қолаверса, сарой ёнидан сузиб ўтаётган қайиқлар камида бир денгиз мили (1,8 километр) масофа сақлашлари шарт.


 
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Саройдан ўн километр нарида мана бу узумзор жойлашган бўлиб, сурат ўртасидаги қаср Путинга яқин шахсларга тегишли экани айтилмоқда.<br />
&nbsp;
9/20 Саройдан ўн километр нарида мана бу узумзор жойлашган бўлиб, сурат ўртасидаги қаср Путинга яқин шахсларга тегишли экани айтилмоқда.
 
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Шароб ишлаб чиқариш учун яратилган узумзор. Расм чапида қасрни кўриш мумкин. Ушбу узумзорда етиштирилган узумдан тайёрланган шароб Кремлнинг расмий тадбирларида тортиқ қилинади.
10/20 Шароб ишлаб чиқариш учун яратилган узумзор. Расм чапида қасрни кўриш мумкин. Ушбу узумзорда етиштирилган узумдан тайёрланган шароб Кремлнинг расмий тадбирларида тортиқ қилинади.
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Навальний жамоаси Қора денгиз бўйидаги комплекснинг дрон суратларини олиш билан бир қаторда қаср ичининг рақамли тасвирларини ҳам яратди. Тасвирлар бинонинг сиздирилган режалари ва комплекс учун буюртма қилинган итальян мебель тасвирларига асосланган.
11/20 Навальний жамоаси Қора денгиз бўйидаги комплекснинг дрон суратларини олиш билан бир қаторда қаср ичининг рақамли тасвирларини ҳам яратди. Тасвирлар бинонинг сиздирилган режалари ва комплекс учун буюртма қилинган итальян мебель тасвирларига асосланган.
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Бу эса бино режаларида кўрсатилган театрнинг рақамли тасвиридир. Навальний сарой ва унинг хоналари акс этган тасвирлар аслидан фарқ қилиши мумкинлигини тан олди.
12/20 Бу эса бино режаларида кўрсатилган театрнинг рақамли тасвиридир. Навальний сарой ва унинг хоналари акс этган тасвирлар аслидан фарқ қилиши мумкинлигини тан олди.
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Сарой театридаги ўриндиқларнинг рақамли тасвири.
13/20 Сарой театридаги ўриндиқларнинг рақамли тасвири.
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Қаср ичининг мана бу тасвири ишчилар уни қуриш пайтида олган <a href="http://www.facebook.com/photo/?fbid=4393896607293885&amp;set=pcb.4393903050626574" target="_blank">фотосуратлар</a> <a href="http://www.facebook.com/photo/?fbid=4393896607293885&amp;set=pcb.4393903050626574" target="_blank">асоси</a>да яратилган.<br />
&nbsp;
14/20 Қаср ичининг мана бу тасвири ишчилар уни қуриш пайтида олган фотосуратлар асосида яратилган.
 
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Саройдаги мармар билан қопланган барнинг тасвири. Хабарларга кўра, комплексдаги мебелларнинг аксарияти Италиянинг люкс брендларидан олинган. Бу ширкатлар маҳсулотлари шунчалик эксклюзивки, уларнинг каталоглари бўлажак мижозлар томонидан шахсан буюртма қилиниши керак.
15/20 Саройдаги мармар билан қопланган барнинг тасвири. Хабарларга кўра, комплексдаги мебелларнинг аксарияти Италиянинг люкс брендларидан олинган. Бу ширкатлар маҳсулотлари шунчалик эксклюзивки, уларнинг каталоглари бўлажак мижозлар томонидан шахсан буюртма қилиниши керак.
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Ушбу тасвирда саройдаги рақс устуни ўрнатилган хона акс этган.
16/20 Ушбу тасвирда саройдаги рақс устуни ўрнатилган хона акс этган.
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Сарой режаларида кўрсатилган казинонинг рақамли тасвири.
17/20 Сарой режаларида кўрсатилган казинонинг рақамли тасвири.
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Путин шахсан ўзи фойдаланиши иддао қилинаётган ётоқнинг тасвири. Рақамли тасвирнинг чап қисмидаги гимнастика ускуналари Путиннинг қаллиғи деб кўриладиган гимнастикачи Алина Кабаевага шама экани айтилмоқда.
18/20 Путин шахсан ўзи фойдаланиши иддао қилинаётган ётоқнинг тасвири. Рақамли тасвирнинг чап қисмидаги гимнастика ускуналари Путиннинг қаллиғи деб кўриладиган гимнастикачи Алина Кабаевага шама экани айтилмоқда.
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Асосий иншоотдан тўққиз километр масофада мана бу иккинчи, янги узумзор барпо этилган. Суриштирув гуруҳи уни дрон билан суратга олишга муваффақ бўлган. 2017 йилнинг декабрь ойида узумзорни қуриш жараёни давомида ўрмон ноқонуний тарзда тозаланганини текширган маҳаллий атроф-муҳитни муҳофаза қилиш фаоли <a href="http://www.reuters.com/article/us-russia-environment-attack/russian-environmental-activist-hospitalized-after-beating-idUSKBN1EN0X4" target="_blank">номаълум одамлар томонидан қаттиқ калтакланган</a> эди.<br />
&nbsp;
19/20 Асосий иншоотдан тўққиз километр масофада мана бу иккинчи, янги узумзор барпо этилган. Суриштирув гуруҳи уни дрон билан суратга олишга муваффақ бўлган. 2017 йилнинг декабрь ойида узумзорни қуриш жараёни давомида ўрмон ноқонуний тарзда тозаланганини текширган маҳаллий атроф-муҳитни муҳофаза қилиш фаоли номаълум одамлар томонидан қаттиқ калтакланган эди.
 
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Иккинчи узумзор яқинида православ черков жойлашган. Хабарларга кўра, черков Грециядан ғиштма-ғишт импорт қилинган.<br />
<br />
Қора денгиз соҳилидаги улкан комплекс Путин учун қурилгани ҳақидаги иддаоларга жавобан унинг матбуот котиби Дмитрий Песков Навальнийнинг янги тергови тўғрисида билмаслигини таъкидлади.<br />
<br />
Шундай бўлса-да, Песков Россия оммавий ахборот воситаларига: &quot;Мен сизга дарҳол бу эски гап эканини айта оламан. Кўп йиллар олдин Путиннинг Геленжикда саройи йўқлигини айтганмиз&quot;, - деди.
20/20 Иккинчи узумзор яқинида православ черков жойлашган. Хабарларга кўра, черков Грециядан ғиштма-ғишт импорт қилинган.

Қора денгиз соҳилидаги улкан комплекс Путин учун қурилгани ҳақидаги иддаоларга жавобан унинг матбуот котиби Дмитрий Песков Навальнийнинг янги тергови тўғрисида билмаслигини таъкидлади.

Шундай бўлса-да, Песков Россия оммавий ахборот воситаларига: "Мен сизга дарҳол бу эски гап эканини айта оламан. Кўп йиллар олдин Путиннинг Геленжикда саройи йўқлигини айтганмиз", - деди.
Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК) томонидан тайёрланган тасвирлар президент Владимир Путин "шахсий сарой" сифатида ишлатиши иддао қилинаётган Қора денгиз соҳилидаги қасрнинг кўлами ва ҳашаматини очиб берди.
Олдинги слайд
Кейинги слайд

Чирилло сарой лойиҳасини чизиш имкониятини қай йўсинда қўлга киритгани номаълум бўлиб қолмоқда. Меъмор Озодлик радиосига яқинда берган интервьюсида ўзини камтар одам ўлароқ кўрсатди. У ҳатто ўзини «бечора итальян архитектор» деб атайди. Аммо унинг бадавлат эканига шубҳа йўқ.

Чириллонинг ўзи Қора денгиз бўйида 800 квадрат метр ҳашаматли уйни сотиб олганини тан олди. Чирилло «Путин қасри» ҳақида саволларга жавоб беришдан бош тортди, лекин комплекс лойиҳасини яратганини тан олди. Кремль Геленжикдаги саройга Путиннинг ҳеч қандай алоқаси йўқлигини айтиб келади.

Ланфранко Чирилло
Ланфранко Чирилло

«Бу ерда ҳеч қандай ғалати нарса йўқ. Мен бу ерга шунчаки пул ишлаш учун келдим ва яхши компания яратдим. Нима, бу ёмонми?», - деди меъмор Озодликка берган интервьюсида. Чирилло Озодлик билан суҳбатда Россияга «Лукойл» ширкати орқали келганини сўзлаб берди.

Италиянинг Ломбардия вилоятидаги Брешия шаҳрида туғилган Чирилло Венециядаги Ка-Фоскари университетини тамомлагани, бунинг ортидан «араб давлатларида» бир-икки йил ишлаганини айтди. Унинг сўзларига кўра, 1991 йилда Миландаги дўсти уни Россияда дача қуришни режалаётган шахс билан таништирган. Чирилло ушбу мижоз орқали «Лукойл» ширкатини 1993 йилдан бери бошқариб келаётган Вагит Алекперов билан танишган. Итальян меъмор пировардида «Газпром» ва «Новатек» ширкатлари учун ишлай бошлаган.

Чирилло 1991 йилдан бери 43 рус миллиардери учун ҳашаматли уй ва офис лойиҳаларини яратгани ва қурганини иддао қилди. «Мен ҳар доим мағрурлик билан айтаман: Россияда 120 миллиардер бўлса, уларнинг 43 нафари менинг мижозим бўлган. Мен бундан фахрланаман. Бу ёпиқ доира. Россияда бундай кичик доирага кириш жуда қийин», - деди меъмор.

Навальний жамоасига кўра, "Путин учун қурилган сарой"га 1 млр доллар сарфланган
Навальний жамоасига кўра, "Путин учун қурилган сарой"га 1 млр доллар сарфланган

Россия мухолифати етакчиси Алексей Навальний ҳисоботида айтилгандек, Чирилло Геленжикдаги сарой яқинида кўчмас мулкка эга эканини тасдиқлади. Меъмор бу мулкни ижарага олиш ҳуқуқини Виктор Золотовнинг ўғли Роман Золотовдан сотиб олганини айтди. 13 йил давомида Путиннинг хавфсизлик хизмати раҳбари ўлароқ ишлаган Виктор Золотов 2013 йилда Ички ишлар вазирлиги қўшинлари раҳбари этиб тайинланган.

«Мен у мулкни қурдим ва сотиб олдим. Бу сир эмас. Бунга ҳуқуқим бор. Уй яхши: денгиз бўйида жойлашган, [майдони] 800 квадрат метр. Менимча, Россияда 23 йил ишлаган одам ўз оиласи учун уй қуриш ҳуқуқига эга», - деди Чирилло.

«Денгиз менга ёқади», - дея қўшимча қилди меъмор.

«Мен ёш денгизчилар учун мактаб очганман. Мен бутун Краснодар ўлкасидаги ёшларига ёрдам бераман», - дея сўзини давом эттирди у.

Навальнийнинг сўзларига кўра, Чирилло Геленжикда Олег Кузнецовнинг рафиқаси Татьяна Кузнецова билан қўшни. Россия оммавий ахборот воситалари Кузнецов Федерал ҳимоя хизмати расмийси бўлиб ишлаган пайтида «Путин саройи»ни қуришда иштирок этганини кўрсатувчи ҳужжатларни қўлга киритган.

Россия ва ғарб оммавий ахборот воситаларида Чирилло, Горелов ҳамда «Россия» банкининг собиқ акциядорларидан бири Горелов Геленжик қасрини муҳокама қилаётгани акс этган суҳбат стенограммаси эълон қилинди. АҚШ Молия вазирлиги ушбу банки «юқори лавозимли расмийларнинг шахсий банки» деб атаган.

Суҳбатда Россиянинг Украинадаги фаолияти сабабли Европа Иттифоқи санкцияларига дучор бўлган Шамалов ҳам қатнашган.

Чирилло ўз ширкатининг веб-сайти йўқлиги ва ҳеч қачон ўз хизматларини реклама қилмаслигини айтди. Чириллонинг бу сўзларига қарамай, Россиядаги меъморлар орасида унинг исми нотаниш бўлиб қолмоқда. «У Москвадаги меъморлар даврасида мутлақо номаълум», - деди МАРШ архитектура мактаби ректори Евгений Асс. «Унинг мавжудлиги ҳақида фақат шов-шувли сиёсий мақолалар орқали хабар оламиз».

Чириллонинг ўзи эса ном чиқармагани муаммо эмаслигини айтди.

«Ҳеч ким мени танимаса-да, жуда яхши яшаяпман. Шундай экан, нега одамлар мени танишлари керак?» - дея сўзини якунлади у.

This item is part of
XS
SM
MD
LG