Жонли Исроил ва Ливан 10 кунлик сулҳга рози бўлди

АҚШ Эрондаги можаро тугагандан кейин НАТО билан муносабатларини, балки альянсга бўлган умумий позициясини қайтадан жиддий кўриб чиқишни режалаштирмоқда. Бу ҳақда АҚШ давлат котиби Марко Рубио Fox News телеканалига берган интервьюсида айтди.

У АҚШнинг НАТОга аъзо бўлишини доим қўллаб-қувватлаб келганини, бу бирлашма аъзо давлатлар учун фойдали эканини таъкидлади. Бироқ Рубионинг сўзларига кўра, “Эрондаги операция НАТО бир томонлама ҳаракат қиладиган майдонга айланиб бораётганини кўрсатди. АҚШ ҳали ҳам Европани ҳимоя қиляпти, лекин Ғарбдаги ҳамкорлар ёрдам беришдан бош тортмоқда”.

“Бизга уларнинг ёрдами шарт эмас, биз улардан Эронга зарба беришни сўрамаганмиз. Лекин ўз базаларимиздан фойдаланишимизга ҳам рози эмаслар. У ҳолда нима учун НАТОдамиз? Савол шу: нега миллиардлаб доллар сарфлаяпмиз?” - деди у.

Испания Эронга қарши урушда мамлакат ҳудудидаги авиабазалардан фойдаланишни расман тақиқлаган. Италия эса яқинда америкалик ҳарбий самолётларнинг Сигонелла базасига қўнишга рухсат бермаган. Европадаги кўплаб НАТО аъзолари “бу бизнинг ишимиз эмас” деган позиция билан Эронга қарши операцияларга аралашмадилар.

Улар Эрондаги қаттиқ авторитар бошқарувни қўллаб-қувватламасликларини, унинг Исроил учун хавф туғдиришини тан олишади. Аммо операциялар Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Хавфсизлик Кенгаши розилигисиз ва улар билан маслаҳатлашилмасдан ўтказилаётганини таъкидлашмоқда.

“Афсуски, можаро тугагандан кейин муносабатлар ва НАТОнинг давлатимиз учун аҳамиятини қайта кўриб чиқиш зарурати аниқ”, - деди Рубио. У якуний қарорни президент қабул қилишини қўшимча қилди.

АҚШ президенти Доналд Трамп сўнгги кунларда НАТОга аъзо давлатларни Эронга қарши операцияларда ёрдам бермагани учун танқид қилиб келмоқда.

Бундан аввал у альянсни “қоғоздаги йўлбарс” деб атаган ва Россия президенти Владимир Путин НАТОдан эмас, балки фақат АҚШдан қўрқишини айтган. Британиянинг The Telegraph нашрига берган интервьюсида Трамп яна альянсни танқид қилиб, Америка ундан чиқиш масаласини жиддий кўриб чиқиши мумкинлигини билдирган. У ушбу интервьюда Британия ҳукуматини ҳам танқид қилган.

АҚШ президенти Дональд Трамп Эрон ўқ отишни тўхтатишни сўраганини маълум қилди. 1 апрел куни у Truth Social платформасида: “Эроннинг янги режими президенти АҚШдан ўқ отишни тўхтатишни ҳозиргина сўради!” - деб ёзди.

Трамп ўз баёнотида бу масала фақат Ҳурмуз бўғози очиқ, эркин ва хавфсиз бўлганидан кейин кўриб чиқилишини таъкидлаган. Эрон ҳукумати бунга ҳозирча жавоб бермаган.

Бир кун олдин Трамп Эронга қарши олиб бораётган ҳарбий амалиёт яна “икки–уч ҳафта” ичида якунланиши мумкинлигини билдирган.

АҚШ президенти Доналд Трамп Америка ва Исроилнинг Эронга қарши олиб бораётган ҳарбий амалиёти яна “икки–уч ҳафта” ичида якунланиши мумкинлигини билдирди. У Оқ уйда журналистлар билан мулоқот чоғида бунинг учун Эрон билан тинчлик келишуви шарт эмаслигини айтди. Трампга кўра, Эрон “тош даврига қайтарилгани” ва ҳеч қачон ядровий қуролга эга бўла олмаслиги аён бўлса, АҚШ зарбаларни тўхтатади.

“Биз ишни охирига етказамиз. Бу тахминан икки ҳафта, балки бироз кўпроқ вақт олиши мумкин. Уларда бор нарсанинг барчасини йўқ қилишни истаймиз”, - деди у.

Аввалроқ Трамп АҚШ Эрон билан музокаралар олиб бораётгани ва “келишув”га яқин эканини айтган, ҳатто буни Эроннинг ўзи сўраганини таъкидлаган эди. Теҳрон эса буни рад этган, бироқ воситачилар орқали мулоқотлар давом этаётганини тан олган.

Аммо Ҳурмуз бўғози масаласи очиқ қолмоқда. The Wall Street Journal хабарига кўра, Трамп ҳатто бўғоз ёпиқ қолса ҳам, ҳарбий кампанияни тугатишга тайёрлигини билдирган. Шу билан бирга, Бирлашган Араб Амирликлари бўғозни куч ишлатиб очиш ташаббусини қўллаб-қувватламоқда ва БМТда шундай қарор қабул қилиниши учун ҳаракат қилаётгани маълум қилинган.

Эрон сўнгги кунларда ҳужумларни кучайтирган: 31 март куни Амирликлар томон қарийб 50 та ракета ва дрон учирилгани хабар қилинган. Теҳрон Форс кўрфази давлатларини огоҳлантириб, ўз ҳудудига қарши ҳар қандай операция қўллаб-қувватланса, жавоб қаттиқ бўлишини билдирган.

Баҳрайн БМТга кемачилик хавфсизлигини таъминлаш бўйича резолюция киритди. Ҳужжат куч ишлатиш имкониятини ҳам назарда тутади. Овоз бериш 2 апрель куни бўлиб ўтади, аммо Франция бу ташаббус етарли қўллов топмаслиги мумкинлигини билдирган. Париж муросага асосланган, ҳарбий кучни назарда тутмайдиган алтернатив лойиҳани таклиф қилган.

Кремлнинг матбуот котиби Дмитрий Песков 1 апрел куни баёнот бериб, Украина президенти Владимир Зеленский Донбассдан қўшинларини олиб чиқиш ҳақидаги қарорни зудлик билан қабул қилиши кераклигини билдирди. Москва шу йўл билан урушнинг “қизғин босқичи”ни тўхтатиш мумкин деб ҳисоблайди.

Бу баёнот Зеленскийнинг бир кун аввалги сўзларига жавоб сифатида айтилди.

“Бу икки ойлик масала эмас. Зеленский бугуноқ Украина қўшинларини Донбасс ҳудудидан чиқариш ва Донецк Халқ Республикасининг маъмурий чегараларидан ташқарига олиб чиқиш тўғрисида қарор қабул қилиши керак. Биз буни бир неча бор айтганмиз. Аслида, Зеленский бундай қарорни кечаёқ қабул қилиши лозим эди. Қайта-қайта таъкидлаганимиздек, у масъулиятни зиммасига олиб, бу оғир қарорни қабул қилиши шарт. Бу кўплаб одамларнинг ҳаётини сақлаб қолиши ва энг муҳими, урушнинг қизғин босқичини тўхтатиши мумкин” - деди Песков.

Украина президенти Владимир Зеленский Россия ҳукумати Украинадан Донбассни икки ой ичида тарк этишни талаб қилаётгани ҳақида 31 март куни айтган. У Бучада шаҳарнинг россиялик оккупантлардан озод этилганига тўрт йил тўлиши муносабати билан ўтказилган мемориал тадбирда сўзлар экан, Россия бу икки ойлик муддат ҳақида АҚШ президенти Доналд Трамп маъмуриятига маълум қилганини билдирган.