Россиянинг Украинага қарши уруши минтақада хавфсизлик борасидаги хавотирларни кучайтирган бир пайтда, Ўзбекистон ҳарбийлари Озарбайжонда Туркия ва Озарбайжон қўшинлари билан уч томонлама машғулотни бошлади. "Бирлик кучи — 2026" уч давлат иштирокида эълон қилинган биринчи машғулотдир.
Машғулот Боку Москва билан муносабатларда анча қатъий оҳанг қўллаган даврга тўғри келди. 2024 йил декабрда Озарбайжон йўловчи самолётининг ҳалокатидан кейин президент Илҳом Алиев Россиядан масъулиятни тан олишни талаб қилди; 2025 йилда Россияда икки озарбайжонликнинг полиция қўлида ҳалок бўлиши муносабатларни яна кескинлаштирди. Кремль ҳам икки давлат ўртасидаги муносабатлар таранглашганини тан олган. Бироқ Россия Украинага бостириб кирганидан бери Озарбайжон Москва ва Киев билан муносабатларни сақлашга ҳаракат қилган ва Россияга қарши Ғарб санкцияларига қўшилмаган.
2021 йилги Шуша декларацияси Туркия ва Озарбайжон ўртасидаги иттифоқчилик муносабатларини расмийлаштирган ва хавфсизликка таҳдид туғилганда ўзаро ёрдамни назарда тутган. Туркия НАТО аъзоси; альянснинг ўзи уни НАТОдаги иккинчи энг катта армияга эга давлат деб таърифлайди.
Ўзбекистон учун Туркиянинг ҳарбий тажрибаси ва мудофаа саноати тобора муҳимроқ бўлиб бормоқда. Ўзбекистон Мудофаа вазирлиги 2026 йил январда икки давлат ўртасидаги янги ҳамкорлик режасини эълон қилар экан, Туркиянинг мудофаа саноати ва ҳарбий тайёргарликдаги тажрибаси Ўзбекистон армиясини модернизация қилишда муҳим ўрин тутишини билдирди.
22 сентябрда Озарбайжоннинг Хожавенд туманида очилган "Бирлик кучи — 2026" Қорабоғ иқтисодий райони, Нахичеван ва Каспий денгизининг Озарбайжон секторидаги уч ҳудудда ўтказилиши режалаштирилган. Озарбайжон Мудофаа вазирлиги машғулотда шахсий таркиб, жанговар техника, авиация, денгиз воситалари ва дронлар иштирок этишини билдирди. Ўзбекистон қанча ҳарбий ёки қандай техника юборгани очиқланмаган.
Озарбайжонлик ҳарбий эксперт Адалат Вердиев Modern.az нашрига уч давлат армияларнинг "ҳарбий доктриналари, жанговар низомлари ва замонавий қуролли кураш усуллари бир-биридан сезиларли фарқ қилиши"ни айтган. Унинг фикрича, қўшинлар ва штабларнинг бир-бирини тушуниб, мувофиқ ҳаракат қилишини таъминлаш машғулотнинг мураккаб вазифаларидан биридир.
Озарбайжон парламенти депутати Зоҳид Ўруч эса манёврлар "тақвимдаги навбатдаги ҳарбий тадбирдан кўра каттароқ сиёсий маънога эга" деб ҳисоблайди.
Ўзбекистон ва Туркия 2021 йилда Термизда қўшма машғулот ўтказган. Ўзбекистон ва Озарбайжон ҳарбийлари 2023 йилда Чирчиқда бирга машқ қилган. 2025 йилда эса учала мамлакатнинг махсус кучлари Озарбайжондаги олти давлат иштирок этган "Абадий биродарлик — IV" машғулотида қатнашган.
Тошкент Туркия ва Озарбайжон билан яқинлашаётган бўлса-да, Россия билан ҳарбий алоқаларни ҳам сақлаб қолмоқда. Ўзбекистон ва Россия 2025 йилда Термизда қўшма машғулот ўтказган ва 2026–2030 йилларга мўлжалланган ҳарбий ҳамкорлик дастурини имзолаган. Президент Шавкат Мирзиёев 2026 йил январда мамлакатнинг ҳарбий блокларга қўшилмаслик сиёсатини сақлаш зарурлигини айтган. Шу боис бу машғулот Тошкентнинг ҳамкорлари кўпаяётганини кўрсатади; Ўзбекистон Туркия–Озарбайжон ҳарбий иттифоқига қўшилди, деган хулосани тасдиқламайди.
Форум