Линклар

Шошилинч хабар
19 сентябр 2019, Тошкент вақти: 19:33

Халқаро янгиликлар

Ироқда яна бир АҚШ ҳарбий вертолëти ҳалокатга учради.

Ройтер мухбирига кўра¸ гувоҳлар вертолëтнинг Мишанда шаҳарчаси яқинида ракета билан уриб туширилганини билдиришган.
Ироқдаги кичик исëнчи гуруҳлардан бири вертолëт уриб туширилиши ўз иши эканини даъво қилмоқда. Ҳозирча Америка ҳарбийлари ҳалокат сабаблари ўрганилаëтганини билдирдилар. Вертолëтдаги икки учувчи тақдирига оид маълумот йўқ.
Ироққа оид яна бир хабарга кўра¸ мамлакат Марказий сайлов комиссияси 15 декабр кунги парламент сайловларининг якуний расмий натижаси жума куни эълон қилинишини билдирган.
Ройтер хабарида айтилишича¸ якуний натижаларга кўра¸ шиалар иттифоқи парламентдаги бешдан уч қисм ўринни¸ курд ва сунний партиялари эса¸ бешдан бир қисм ўринни қўлга киритади.

Тожикистон прокуратураси тарқатган маълумотга кўра¸ 2005 йил давомида мамлакат фуқароларидан 99таси фаолияти таъқиқланган Ҳизб-ут-таҳрир ташкилотига аъзоликда гумон қилиниб¸ қамоққа олинган.

Республика бош прокурори ўринбосари Абдусами Дадобоевнинг мухбирларга айтишича¸ қамалганлардан 38таси экстремистик фаолиятда айбланиб¸ узоқ муддатли қамоқ жазосига ҳукм қилинган.
Прокуратура расмийсига кўра¸ Ҳизб-ут-Таҳрирга аъзолик¸ хусусан¸ Тожикистоннинг асосан ўзбеклар яшовчи ҳудудларида кенг авж олган.

Германия канцлери сифатида Москвага қилган биринчи сафари доирасида Анжела Меркел бугун Россия президенти Владимир Путин билан учрашди.

Учрашувда Кремл раҳбари¸ Берлин ҳукуматида юз берган катта ўзгаришларга қарамай¸ икки давлат ўртасидаги муносабатлар ўзгаришсиз қолганини таъкидлади.
“Ўзаро савдо ва иқтисодий алоқаларда биз янги босқичга чиқдик¸ 2005 йили савдо ҳажми рекорд 32 миллиард долларга етди. Яқин келажакка мўлжалланган иқтисодий ҳамкорликнинг конкрет режаларини ишлаб чиқиш учун Сибирнинг Томск шаҳрида йирик ҳукуматлараро учрашув ўтказишга ҳозирлик кўраяпмиз”¸ - деди Путин.
Россия ташқи ишлар вазирлигининг билдиришича¸ Путин-Меркел учрашувида асосан Россия табиий газини тўғридан-тўғри Германияга етказиши кутилаëтган Болтиқ денгизи остидан ўтувчи қувур қурилиши¸ шунингдек Эрон ядровий дастури муҳокама қилинган.
Берлин расмийларига кўра¸ Меркел Россиядаги инсон ҳуқуқлари вазиятини ҳам тилга олган.
Берлинга қайтиб кетишдан олдин Германия канцлери Россия парламенти депутатлари¸ ноҳукумат ташкилоти вакиллари ва маданият арбоблари билан ҳам учрашди.

Ҳозирча Карзайнинг Теҳронга қачон бориши маълум қилинмади.

Шанхай ҳамкорлик ташкилоти ижроия котиби Жанг Дегуанга кўра¸ Марказий Осиëдаги беқарорлик даври ўтиб бўлган.
Дегуаннинг айтишича¸ минтақадаги иқтисодий-сиëсий ривожланиш барқарорликка олиб келган¸ айни пайтда минтақа ҳукуматлари коррупция ва ишсизлик муаммосини ҳал қилишлари лозим.
Шанхай ҳамкорлик ташкилоти расмийсига кўра¸ мазкур гуруҳ 2050 йилга бориб¸ жаҳондаги энг нуфузли ташкилотга айланади. Ташкилот котибиятининг икки йиллик санасини нишонлаш маросимида Хитой расмийси шунингдек¸ Шанхай гуруҳининг ҳеч қачон ҳарбий блокка айланмаслигини қўшиб ўтди.
2001 йили Шанхайда тузилган мазкур ташкилотга Хитой¸ Россия¸ Қозоғистон¸ Қирғизистон¸ Тожикистон ва Ўзбекистон аъзо.

Афғонистон президенти Ҳамид Карзай халқаро ҳамжамиятни Афғонистондан чиқиб кетмасликка чақирди.

Акс ҳолда¸ Кобул раҳбари Афғонистон Европа ва АҚШ га қарши террор ҳужумлари уюштириш марказига айланишидан огоҳлантирди.
Айни шу баëнот билан бир кунда¸ Афғонистон-Покистон чегарасида жойлашган Спинболдак шаҳарчасида юз берган ҳудкуш ҳужум оқибатида камида 20 одам нобуд бўлди¸ 20 дан ошиғи жароҳат олди.
Маҳаллий губернаторлик хабарига кўра¸ мотоциклда ўтирган ҳудкуш ҳужумчи кураш беллашувини томоша қилиб турган оломон ичида ўзини портлатиб юборган.
Кобулдан олинган яна бир хабарга кўра¸ Афғонистон президенти Ҳамид Карзай Эрон сафарини бекор қилган. Эртага Теҳронда Эрон¸ Афғонистон ва Тожикистон президентларининг учрашиб¸ ўзаро иқтисодий ва маданий ҳамкорликни кенгайтириш масаласини муҳокама қилиши белгиланган эди.
“Об-ҳавонинг ëмонлашгани ва айрим техник мураккабликлар туфайли¸ президент Карзайнинг Эронга сафари кечиктирилди”¸ - деди ташқи ишлар вазирлиги вакили Навед Аҳмад Моис.

Ҳукуматни тарқатиш ҳақидаги парламент қарорини қайта кўриб чиқиш талаб этилган резолюция лойиҳаси бугун Украина парламентига тақдим этилди.

Қарор конституция ва парламент ваколатларини бузувчи ҳаракат сифатида талқин этилган мазкур резолюцияни президентга тарафдор Бизнинг Украина партияси ҳозирлади. Парламент раиси Володимир Литвин дарҳол ҳукумат таркибида ўзгариш бўлмагунича¸ парламент ўз қарорини қайта кўриб чиқмаслигини билдирди.
10 январ куни Россия билан тузилган газ келишувини Украина миллий манфаатларига зид деб топган парламентдаги Юшченко мухолифлари¸ Ехануров ҳукуматини истеъфога чиқариш ҳақида қарор қабул қилган эди.

Бугун Либерия пойтахти Монровияда Элен Жонсон-Сирлеаф мамлакат 23 президенти сифатида қасамëд қилди ва шу тарзда Африка тарихидаги биринчи аëл президентга айланди.

Қасамëд маросимида Африканинг беш президенти¸ шунингдек АҚШ президенти рафиқаси Лора Буш¸ Давлат котиби Кондолиза Райс ва БМТ бош котиби ўринбосари Луиз Фрешетлар иштирок этди.
Айни пайтда кеча чилиликлар Мишел Башелетни мамлакатнинг биринчи аëл президенти этиб сайладилар.
“Бундан 10¸ 20 ҳатто беш йил аввал ким Чилида аëл кишининг президент этиб сайланишини ўз хаëлига келтирган эди”¸ - деди қайта сайловларда ғолиб чиққан Башелет.
Собиқ мудофаа ва соғлиқни сақлаш вазири бўлмиш Мишел Башелет¸ 1973-90 йиллардаги генерал Пиночет диктатураси даврида қамоққа ташланган¸ қийноқларга солинган¸ кейинроқ эса¸ сиëсий муҳожиратга чиқиб кетишга мажбур бўлган эди.

Лаборотория текшируви натижалари¸ якшанба куни оламдан ўтган 12 яшар Фатма Озжаннинг ҳам парранда грипидан нобуд бўлганини тасдиқлади.

Шу билан Туркияда мазкур касалликдан ўлганлар осни тўрттага етди. Яна 16 одамнинг¸ улар орасида Фатманинг 5 яшар укаси ҳам бор¸ парранда грипига чалингани аниқланди.
Жаҳон банки бугун дунë бўйлаб парранда грипи тарқалишини тўхтатиш учун ажратилган маблағнинг 1 миллиард 200 миллион долларга еткизилишини билдирди.
Бугун қуддусликлардан бирининг парранда гриппига чалинганига оид тахминни ўрганиш учун шошилинч текширув ўтказилмоқда.
Индонезияда эса¸ 13 яшар қизнинг айни шу касалдан нобуд бўлгани тасдиқланди.
Айни пайтда бугун Жаҳон озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалик ташкилоти Туркия қўшниларини парранда гриппига қарши кескин чоралар қўллашга чақирди.
“Бу халқаро касаллик¸ у чегаралардан ўтмоқда. Шу боис Эрон¸ Арманистон ва Грузия билан чегара ҳудудларида жойлашган Туркия шарқида қайд этилган вируснинг чегаранинг нариги тарафига ўтмагани ҳақида ҳеч ким кафолат бера олмайди. Шунга яраша ҳаракатларимиз ҳам Туркия сарҳадларидан ташқарига чиқиши керак”¸ - деди ташкилот расмийси Самуэл Ютзи.

Японияданинг кейинги 20 йиллик тарихида кузатилаëтган қалин қор ҳозирга қадар 100 одам ҳаëтига зомин бўлди.

Мамлакатнинг қарийб 4 метрлик қор остида қолган айрим минтақалари икки ҳафтадан бери ташқи дунëдан узилиб қолган.
Япон телевидениеси хабарига кўра¸ ҳозирга қадар 2000 дан ошиқ одамга қор билан боғлиқ жароҳатлари туфайли тиббий ëрдам кўрсатилган.

Агарда Эроннинг ядровий дастурлари масаласи БМТ ҳавфсизлик кенгаши муҳокамасига қўйилса, эрон Атом энергияси бўйича халқаро агентлик инспекторларини мамлакатга киритмаслик билан таҳдид солади.

Эрон парламенти 15 январь куни айнан шу мазмундаги қарорни тасдиқлади.
Эрон парламенти спикери Ғоламали Ҳадад Абдел кўра, Эронни ядровий технологиялардан маҳрум этишни кўзлайдиган ҳар қандай музокаралар – музокаралар сифатида талқин этилмайди ва рад этилади.
Айни пайтда Эрон ташқи ишлар вазирлигининг матбуот котиби Ҳамид Ризо Осифи пайдо бўлган зиддиятдан чиқишнинг ягона йули мулоқот эканини баён қилган. Унинг изофа қилишича, Теҳрон Ҳавфсизлик кенгаши муҳокамасидан қўрқмайди.

Узоқ касалликдан сўнг 15 январ куни Қувайт амири Шайх Жабр Ал-Аҳмад 78 ёшда вафот этди.

Конституция бўйича амирнинг жияни 77 ёшли шаҳзода Шайх Саад Абдуллоҳ амир тахтига ўтириши керак.
Айрим таҳлилчилар кўра, Қувайтнинг бош вазири Шайх Сабаҳ ал-Аҳмад ал-Сабаҳ ўз лавозимида қолади.
Марҳум Шайх Жабр 1977 йилда тахтга ўтирган эди. Унинг 29 йиллик ҳокимияти даврида Қувайт 1988 йилда якунланган Эрон Ироқ урушидан азият кўрди, 1990 йилда эса Ироқнинг Қувайтга бостириб кириши ва 6 ой давомида қамал остида қолиши каби воқеаларни бошдан кечирди.
2003 йилда Қувайт ўз ҳудудидан АҚШ бошчилигидаги кучларга Саддам тузумига қарши ҳарбий амалиётларни бошлашга розилик берди.
1985 йилда Шайх Жабр ҳаётига суйқасд уринишидан омон қолган эди.

Исроил ҳукумати Қуддуснинг араблар яшайдиган шарқий қисмида 25 январ куни фаластин парламент сайловларининг ўтказилишига розилик берди.

Аммо Исроил вазирлар маҳкамаси шарқий Қуддусда қуролли Ҳамас исломий гуруҳи номзодларининг сайлов олди ташвиқотига чекловларни жорий этди. Ҳамас гуруҳи аъзолари илк бор сайловларда иштирок этишади.
Фаластин расмийлари Исроил шарқий Қуддус арабларига сайловларда иштирок этишига монеъликлар қилган тақдирда сайловларни кечиктиришни ваъда қилган эди.
Исроил ҳукумати шарқий Қуддус арабларига 1996 йилдаги парламент сайловларида ҳам, ўтган йили президент сайловларида ҳам қатнашишга имкон бергани маълум.
Бироқ навбатдаги сайловлар олдидан, Исроил давлатини йуқ қилиш ғоялари билан чиқаётган Ҳамас гуруҳининг номзодлари сайловларда иштирок этаётганидан ҳавотир сифатида, Исроил томони Қуддус шарқида сайловларнинг ўтказилишига қаршилик қилган эди.

15 январ куни Туркияда парранда гриппи билан касаллангани гумон қилинган яна бир қизча вафот этди.

Туркия шарқидаги Ван шаҳри доктори Аҳмад Фаик Онер вафот этган Фотима Ўзжаннинг 5 ёшли укаси ҳам айни пайтда оғир аҳволда.
Хабарларга кўра, Истамбул шаҳрида ҳам 5 ёшли бола парранда тумови гумони билан касалхонага ётқизилган. Агар хабар тасдиқланса ушбу воқеа вирус илк бор Туркиянинг узоқ ғарбига етиб келганини англатади.
Туркияда камида 18 киши H5 N1 вирусига чалинган бўлиб, хозирча улардан 4 нафари тузалиб чиққан, 3 нафари эса вафот этди.
Соғлиқни сақлаш расмийларига кўра, уларнинг барчаси бевосита касалланган паррандалар орқали касалликни юқтирганлар.

Кучли ёғингарчилик Покистондаги зилзила оқибатларидан азият чекаётган аҳолига инсонпарварлик ёрдамини етказиб беришга тўсқинлик қиляпти.

БМТ ҳамда бошқа инсонпарварлик ёрдам кўрсатиш ташкилотларининг вертолётлари об-ҳаво шароити сабаб учишдан тўхтаган.
Покистон метерология хизмати ёғингарчиликлар яна 4 – 5 кун давом этишини айтмоқда.
Бирлашган миллатлар ташкилотининг матбуот котиби Бэн Малор зилзиладан зарар кўрган шимолий Покистон ҳамда Покистон маъмурияти остидаги Кашмир минтақасига ҳеч қандай ёрдам етказиб берилмаганини маълум қилди.
2005 йил 8 октябр куни содир бўлган зилзила Покистон ва Кашмирда 75 минг кишининг ҳаётига нуқта қуйди. Айни пайтда Покистон ҳукумати ҳамда Бирлашган миллатлар ташкилоти мазкур минтақада совуқ об-ҳаво ва касалликларнинг тарқалиши оқибатида инсон талофотларининг янги тўлқини бошланиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирмоқдалар.

Қозоғистон мухолифатининг раҳбари Ғалимжан Жакиянов 3 йиллик ҳибсдан сўнг озодликка чиқарилди.

Уйига қайтар экан, унинг юзлаб тарафдорлари Алмати вокзалида “Яшасин Жакиянов” деган қичқириқлар билан қаршилади. Соғлиғи ҳақида сўралганда, у ўзини зўр ҳис қилаётганини айтди. Аммо у ўзининг сиёсий режалари ҳақида гапиришдан бош тортди.
Жакияновни муддатидан аввал озод қилишинишига қарши чиққан прокуратура давоси суд томонидан рад этилди.
Жакиянов 2001 йилда Қозоғистон демократик танлови ёки ДВК партиясига асос солганлардан бири ҳисобланади.
Павлодар вилояти ҳокими вазифасини эгаллаб келган Жакиянов ўша йилнинг ўзида хизмат лавозини суиистеъмол қилиш айблари билан 7 йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинган эди.
2004 йилга келиб ДВК партияси мамлакатда тақиқлан эди.
Жакияновнинг тарафдолари ҳамда инсон ҳуқуқлари ҳимоячилари унинг сиёсий сабаблар билан қамоққа олинганини таъкидлаб келишган эди.

Покистон бўйлаб минглаб одамлар АҚШ кучларининг Покистондаги нишонга ракета зарбарларини қоралаб намойишга чиқди. Бу зарбалар оқибатида камида 18 киши ҳалок бўлди.

Карачи шаҳрида тахминан 10 минг намойишчи “Бегуноҳ одамларни бомбардимон қилишни тўхтатинг” деган шиорлар билан чиқди.
Ахборот агентликлари исми ошкор этитилишини истамаган АҚШ жосуслик хизмати мулозимига иқтибосан хабар беришича, мазкур ракета ҳужумлари Ал-Қаида тармоғидаги иккинчи одам саналган Айман Аз-Завахирини йуқ қилиш мақсадида уюштирилган эди.
“Аммо у ерда Аз-Завахири йуқ эди”, - деб айтди исми ошкор қилинмаган бошқа бир Покистон расмийси.
Покистон раҳбарияти расман АҚШ элчихонаси орқали Оқ уйга ўз эътирозларини билдирди. АҚШ мудофаа вазирлиги ракета зарбаларига ўз алоқадорлигини инкор этди.

Россия ҳукумати Ялтадаги маёқ хусусида юзага келган келишмовчиликни хал этиш учун юқори лавозимли флот офицерларидан иборат гуруҳни Украинага жўнатди.

13 январ куни Украина расмийлари россиялик мутахассислар Ялтадаги маёққа киришларини тақиқлади. Шанба куни Россия бир гуруҳ украиналик фаоллар ярим оролдаги бошқа маёққа ҳам киришга уринганлигини билдирди.
Москва расмийлари Украинани Россия ҳарбий денгиз флотига қарашли маёқни эгаллаб олганликда айбламоқда. Киев расмийлари эса бу маёқ Украинага тегишли эканини айтмоқда.

АҚШ ҳарбийлари 13 май куни Дамадола қишлоғига ҳаво ҳужуми уюштиргани учун Покистон ҳукумати АҚШнинг Исломободдаги элчихонасига норозилик нотаси топширди.

Покистон пойтахти Исломободдан 200 километр шимоли-ғарбда жойлашган Дамадола қишлоғининг ракета ҳужумига тутилиши оқибатида камида 18 одам нобуд бўлди. АҚШ ҳарбийлари Ал-Қайда раҳбари ўринбосари Айман Аз-Завоҳирий қишлоқда бор, деб ўйлаб ҳужум уюштирган. Покистон Ташқи ишлар вазирлиги маълумотига кўра, дастлабки текширув натижалари қишлоқда хорижликлар бўлмаганини кўрсатган. Исломободда ўтказилган матбуот анжуманида Покистон ахборот вазири Шайх Рашид Аҳмад:
“Бажурда рўй берган воқеада тинч аҳоли вакиллари нобуд бўлганидан жуда афсусланамиз. Бу ҳужумни қаттиқ қоралаш баробарида, биз анчадан бери мана шундай фожиага сабаб бўлаётган хорижликларни қабилалар яшайдиган минтақаларга киритмасликка ҳаракат қилиб келаётган эдик ”.
Ҳужумга учраган қишлоқ жойлашган Бажур туманида минглаб одам норозилик намойиши ўтказдилар.

Эрон президенти Маҳмуд Аҳмадинажод Ғарб давлатларининг Эронга тахдиди дунё хавфсизлигига тахлика солаётганини айтди.

Эрон раҳбари ўз мамлакати ядро технологиясига эга бўлиш ҳуқуқига эгалигини билдирди. Аҳмадинажодга кўра, хатто БМТ Хавфсизлик кенгаши буйруқ берган тақдирда ҳам Эрон ўзининг ядровий дастурини чекламайди. Президент лавозимига сайланганидан бери иккинчи марта ўтказаётган матбуот анжуманида Аҳмадинажод ўз мамлакати атом бомбаси яратишга уринаётгани тўғрисидаги Ғарб давлатлари айбловини рад этди.

Ироқ ғарбида яраланган АҚШ денгиз пиёда аскари нобуд бўлди.

АҚШ расмийларига кўра, 13 январ куни Бағдоддан 100 километр ғарбда жойлашган Рамади шаҳрида ўтказилган операция пайтида у ярадор бўлган.

Тарқатиб юборилган Қозоғистон демократик танлови ҳаракати асосчиларидан бири Ғалимжон Жақиянов қамоқдан озод этилди.

Унинг рафиқаси Қарлиғаш Жақияновага кўра, Ғалимжон етти йиллик қамоқ жазосининг ярмини ўтаганидан сўнг шартли равишда озод этилган.
Ғалимжон Жақиянов 2001 йил ноябр ойида Қозоғистон демократик танлови ҳаракатини тузганидан кўп ўтмай хизмат лавозимини суиистеъмол қилганлик айби билан озодликдан маҳрум этилган эди.

Белгияда парранда гриппи аломатлари борлиги аниқланган фуқаро касалхонага ётқизилди.

Расмийларга кўра, у Туркиянинг парранда гриппи тарқалган минтақасига сафар қилганидан икки кун кейин, яъни 13 январда касалхонага ётқизилган. Шанба куни ўтказилган матбуот анжуманида Белгия Соғлиқни сақлаш вазири анализ натижалари бемор парранда гриппи билан оғримаганини кўрсатганини билдирди.

Футбол бўйича Германияда ўтадиган жаҳон биринчилигининг финал ўйинлари тантанали очилиш маросими бекор қилинди.

Халқаро футбол федерацияси - ФИФА эълон қилган баёнотга кўра, тантанали маросим тадбирлари Берлин шаҳридаги Олимпия стадиони майдонига шикаст етказиши мумкинлиги боис у бекор қилинган. Бироқ Германия ахборот воситаларининг шанба кунги хабарларига кўра, тантанали маросим қимматга тушиши ва чипталар яхши сотилмаётгани боис бекор қилинган.

Афғонистонда рўй берган бир неча қуролли тўқнашувда саккиз жанггари АҚШ ҳарбийлари ва Афғон қўшинлари томонидан ўлдирилди.

Афғонистон Мудофаа вазирлиги маълумотига кўра, Пактия вилоятида рўй берган отишмада икки жанггари ва бир афғон аскари нобуд бўлган, икки нафари яраланган. АҚШ ҳарбийлари билдиришича, ундан олдин Урузгон вилоятида Америка ҳарбий патрулига жанггарилар ҳужум уюштирган. Томонлар ўртасида рўй берган отишмада олти жанггари ўлдирилган.

Исроил Бош вазири Ариел Шарон 10 кундан бери бехуш ётибди.

Шифокорлар Шароннинг уйғонмаётганидан ташвишланмоқда. Бош вазир ўлим тўшагида экани тўғрисида маълумот берган Исроил радиоси Шарон қанчалар узоқ хушсиз ётса, унинг ўзига келиши имконияти шунчалар камайишини билдирди. Шанба - яҳудийлар дам олиш куни бўлгани учун шифокорлар Шароннинг аҳволи тўғрисида оммага баёнот эълон қилишни режалаштирмаган.

Давомини ўқинг

Кўрмай қолган бўлсангиз

XS
SM
MD
LG