Линклар

Шошилинч хабар
21 август 2019, Тошкент вақти: 13:00

Халқаро янгиликлар

Инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи икки нуфузли халқаро ташкилот Қирғизистон ҳукуматидан тўрт ўзбек қочқинини экстрадиция қилмасликни сўради.

Лондондаги Халқаро Амнистия ташкилоти ўз баёнотида Ўзбекистонда қийноқлар одатий хол экани ва қочқинларни бундай ҳукумат ихтиёрига топшириш халқаро меъёрларга зид келишини айтган. Аввалроқ Ню Йоркдаги Хьюман Райтс Уотч ташкилоти ҳам бу борада Қирғизистон раҳбариятига мактуб йўллаган ва тўрт ўзбек қочқинини адолатли суд инкор этиладиган Ўзбекистонга топширмасликни сўраган. здаги маълумотлар Ўзбекистонда адолатли судлов имконлари йўқлигини кўрсатмоқда ва қочқинларнинг бундай давлатга топширилиши халқаро қонунчиликка зиддир",- дея билдирган Хьюман Райтс Уотч ташкилотининг қочқинлар ҳуқуқлари билан шуғулланувчи бўлими раҳбари Билл Флерок. Айтилаётган тўрт ўзбек қочқини ўтган йил май ойида Андижонда зўравонликлар рўй берган пайтда қўшни Қирғизистонга қочиб ўтишган ва Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг қочқинлар идораси уларга қочқин мақомини берган. Ўзбекистон томони уларни экстрадиция қилишни сўраб Бишкек ҳукуматига мурожаат этган. Гарчи Тошкент расмийлари улар қийноққа солинмасликларини билдирган эса-да, Халқаро Амнистия вакиллари бу кифоя эмаслигини айтмоқда.

Россия президенти Владимир Путин бугун Остонада қозоғистонлик ҳамкасби Нурсултон Назарбоев билан учрашди.

Иккала президент ёнилғи ресурслари ҳамда давлатлар ўртасидаги савдо-сотиқ масалаларини мухокама қилганлар.
"Учрашув якунида Нурсултон Набишевич билан Россия ва Қозоғистон давлат чегаралари тўғрисидаги ратификация ёрлиқлари билан алмашдик. Бу давлатларимиз ўртасидаги муносабатларда тарихий воқеадир", - деди Россия президенти Владимир Путин.
Россия раҳбари Остонага Нурсултон Назарбоевнинг инаугурация маросимида қатнашиш учун келган ва Қозоғистонни энергетика соҳасида ҳамкорликни кучайтиришга чақирган эди. Назарбоев Путин билан бўлган музокаралардан қониқиш хосил қилганини ва ўзининг навбатдаги президентлик муддатида қилажак илк хориж сафарини Россиядан бошлашини билдирди.

Бишкек шаҳар прокурори Учқун Каримов айрим журналист ва сиёсатчиларни Қирғизистон президенти шаъни ва обрўсини асоссиз камситганликда айблади ва бу тоқат қилиб бўлмас хол эканини айтди.

"Кубанч Апас газетага мамлакат депутатлари Жиргалбек Сурабалдиев ҳамда Усен Кудайбергеновларни ўлдришни Бакиев уюштирган, деб ёзибди. бу маълумотлар асоссиз", - деди Бишкек прокурори Учқун Каримов.
Агар, журналстлар бундай асосиз маълумотларни яна тарқатадиган бўлсалар, суд олдида жавоб берадилар, деб огоҳлантирди Учқун Каримов.
Қирғизистонлик журналистлар ва ҳуқуқ ҳимоячилари Бишкек шаҳар прокурорини бундай баёноти учун танқид қилиб чиқдилар. Қирғизистонлик инсон ҳуқуқ ҳимоячиси Турсунбек Акун прокурорнинг бу баёноти Аскар Акаев даврини эслатди деб айтди.

Украина президенти Виктор Юшченко мамлакат парламентидан жорий ҳукуматни тарқатиб юбориш қарорини бекор қилишни сўради.

"Бугун мен парламент номига ноконституциявий қарорини бекор қилиш сўралган шикоят аризасини имзоладим", - деди Юшченко.
Пайшанба куни Украина Олий Радаси Бош вазир Юрий Ехануров бошлиқ ҳукуматни Россия билан юзага келган газ можароси сабаб тарқатиб юбориш учун овоз берган эди. Украина президентига кўра, депутатларнинг бундай талаб билан чиқиши мамлакат конституциясига зиддир ва парламент зудликда бу қарорни бекор қилиши керак.

Бугун Маккада шайтонга тош отиш рамзий маросими пайти тиқилинчда ҳалок бўлган мусулмонлар сони 345га етди.

Бу ҳақда Саудия арабистони Соғлиқни сақлаш вазири маълум қилди. Шунингдек юзлаб одамнинг жароҳат олгани хабар қилинмоқда. Аммо ҳалок бўлганлар улар қайси давлат фуқаролари экани борасида ҳозирча аниқ маълумот айтилмаяпти. Шайтонга тош отиш Ҳаж ибодатининг энг хавфли амали ҳисобланади. 2004 йилда 250 мусулмон шайтонга тош отиш пайти ҳалок бўлган эди.

Беслан мактабида болалар гаровга олиниши билан боғлиқ воқеалардан кейин қўлга олинган ягона айбланувчи устидан маҳкама бугун Шимолий Осетияда қайтадан бошланди.

Айбланувчи Нурпаши Қулаевга одам ўлдириш ҳамда террорчилик билан боғлиқ тўққизта айб қўйилмоқда. Келиб чиқиши этник чечен бўлган 24 яшар Қулаевнинг ўзи 2004 йилнинг сентябрида болаларни гаровга олишда қатнашганига иқрор бўлгани айтилади. Унинг устидан маҳкама ўтган йил май ойида бошланган.

Бундан 25 йил аввал Рим Папаси Иоан Павел Иккинчини ўлдирмоқчи бўлган турк фуқароси Меҳмет Ағжи бугун Истамбулда озодликка чиқарилди.

Ағжи умрининг 19 йил Италия қамоқхонасида, 6 йил Истамбул қамоқхонасида жазо муддатини ўтади. У 1981 йилда Рим шаҳрида Рим Папасига қарата ўқ узган ва уни ярадор қилган эди. 2000 йилда Италия ҳукумати Меҳмет Ағжини авф этди. Рим папаси Иоан Павел Иккинчи Ағжини кечириш учун қамоқхонага шахсан бориб уни зиёрат қилганди.

Британия, Франция ва Германия Эрон ўзининг ядровий сиёсатини ушбу масала БМТ Хавфсизлик Кенгашига оширилмасидан олдин ўзгартириши кераклигини билдирди.

Бундай баёнот Европанинг ушбу уч давлати ташқи ишлар вазирлари ҳамда ЕИ расмийлари бугун Берлинда учрашиб, Эроннинг ядровий дастури билан боғлиқ масалани мухокама қилаётган пайтда айтилди. Учрашув олдидан Британия Бош вазири Тони Блэр ядровий тадқиқотларини қайта бошлаган Теҳронга нисбатан эҳтимолий санкциялар қўллаш борасида БМТ Хавфсизлик Кенгашига мурожаат этиш таклифини илгари сурган. Британия Ташқи ишлар вазири Жэк Стро бунинг "эхтимоли жуда юқори" эканини айтди.
"Эрон масаласини БМТ Хавфсизлик Кенгашига олиб чиқишнинг эхтимоли жуда катта. Лекин, Атом Энергияси бўйича халқаро агентлик бошқарув кенгашида фавқулодда учрашув ўтказилиши учун уни Франция, Германия, Британия, қолаверса, Европа Иттифоқининг ташқи сиёсат бўйича масъули Хавьер Солананинг аралашуви талаб этилади", - деди Жэк Стро.
Россия бундай таклифга қаршилик кўрсатмасилиги айтилмоқда. АҚШда чиқадаган "Вашингтон пост" газетасининг Россия Ташқи ишлар вазирлигидаги ишончли манбаага таяниб ёзишича Сергей Лавров бу борада АҚШлик ҳамкасби Кондолизза Райсга кафиллик берган.
Айни пайтда Россия Ташқи ишлар вазири Лавров Россия, АҚШ, Хитой ҳамда Европа Иттифоқи расмийлари келаси хафта Лондонда Эроннинг ядровий дастури билан боғлиқ масалани мухокама этиш учун "фавқулодда маслаҳатлашув"га тўпланишини билдирди. Россиянинг "Эхо Москви" радиоси мухбири билан суҳбатда Лавров, шунингдек, Эроннинг Натанздаги уранни бойитиш заводини ишга тушириши халқаро ҳуқуқ нормаларига зид эмас деб айтган. Аввалроқ, Россиянинг бошқа бир мартабали расмийси Эроннинг ядровий тадқиқотларни қайта тиклаганидан хавотир изҳор этган.
Эроннинг ядровий дастури бундан икки йил илгари расмий Теҳроннинг ўз ихтиёри билан тўхтатиб қўйилганди. Эрон халқаро норозиликка қарамасдан Натанздаги уранни бойитиш заводи эшикларини очган. "Қайта тикланган ишлар фақат тадқиқот мақсадларини кўзлайди", - деган Эрон вакили Муҳаммад Саидий. Америка Қўшма Штатлари ва Европа Иттифоқи Эрон ядровий тадқиқотларни қайта бошлаганини қоралаб чиққан.
"Бундан икки ярим йилча олдин Эрон ядровий қуролни тарқатмаслик тўғрисидаги шартномага хилоф тарзда ўз ядровий дастури устида ишларни бошлаганида Атом энергияси бўйича халқаро агентлик Теҳрон ишини Хавфсизлик Кенгашига ошириши мумкин эди. Лекин биз Эрон ядровий тадқиқотларини тўхтатар деган, умидда биз бу ишнинг БМТ даражасига кўтарилишини хоҳламагандик. Эрон шартноманинг асосий қисмини бузмоқда", - деди Британия Ташқи ишлар вазири Жэк Стро.
АҚШ ҳукумати ҳам Эрон ядровий тадқиқотларни қайта бошлаши ортидан "халқаро ҳамжамиятнинг Теҳронга нисбатан эҳтимолий санкциялар қўллашни сўраб БМТ Хавфсизлик кенгашига мурожаат этишидан бошқа иложи қолмади", деб айтган.

Осиё давлатлари парранда гриппи тарқалиши олдини олиш учун чораларни янада кучайтириши керак.

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг бугун Токиода ўтган фавқулодда йиғинида шундай талаб айтилди. Осиёнинг 20 давлати соғлиқни сақлаш расмийлари бу учрашувда қатнашган. 2003 йилда камида 78 одам парранда гриппидан нобуд бўлган эди. Яқинда эса ушбу касалликнинг Туркияда қайд этилиши бу борада янги ховотирларни уйғотди. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг минтақавий раҳбари Шигеру Оми парранда гриппи Туркияда уч киши ёстиғини қуритганига қарамай Осиё минтақаси ушбу хавфли касаллик ўчоғи бўлиб қолаётганини таъкидлади.

Остона шаҳрида Қозоғистон президенти Нурсултон Назарбоевнинг инаугурация маросими бўлиб ўтди.

Қасамёдга келтириш маросимида сўзлаган нутқида Қозоғистон президенти жумладан бундай деди:
- Келаси 10 йиллик давомида Қозоғистонни дунёдаги энг рақобатбардош 50 давлат сафига қўшиш анчадан бери ўйлаб юрган мақсадимдир. Мамлакатнинг тараққий этганлиги нафақат иқтисодиёт, нафақат жон бошига тўғри келадиган даромаднинг миқдори билан ўлчанади. Мен мамлакат ривожланиши бўйича тўрт ўлчовни назарда тутаяпман. Сиёсий, иқтисодий, ижтимоий ва маданий ўлчовлардир улар. Биз бу соҳалар бўйича муштарак дастур ишлаб чиқишимиз зарур. Бундай дастур ўз ичига жиддий иқтисодий, маъмурий, сиёсий, ҳуқуқий ислоҳотларни қамраб олади.
Назарбоев 4 декабрь куни мамлакат президентлигига қайта сайланган эди.

Маросимдан сўнг унда иштирок этган давлат раҳбарларининг учрашувлари, хусусан, Россия ва Украина президентлари Владимир Путин ва Виктор Юшченколарнинг учрашуви бўлиб ўтди.
Ҳар иккала раҳбар Россия ва Украина ўртасида газ бўйича имзоланган шартномани ўзаро фойдали келишув, деб тан олди.

Халқаро ҳамжамият Эроннинг ядровий дастур бўйича ўз фаолиятини қайта тиклаш тўғрисидаги қароридан чуқур ташвиш билдирмоқда.

Оқ уй вакили Скот МакКлеллан Вашингтонда бундай баёнот берди:
- Агар Эрон шу йўлдан бораверадиган бўлса ва биз музокаралардан энди фойда йўқ, деган қарорга келсак, халқаро ҳамжамият навбатдаги қадамни ташлашга тайёр.
Европа Иттифоқи эса Эроннинг ҳаракатларини "жиддий хато", деб баҳолади.
Россия Теҳронни бойитилган уран ишлаб чиқаришга нисбатан жорий қилинган мораторийни қайта тиклашга ва музокаралар даврасига қайтишга чақирди.
Буюк Британия Бош вазири Тони Блэр Эрон масаласини БМТ Хавфсизлик Кенгаши кун тартибига чиқариш юзасидан бошқа давлатлар лидерлари билан биргаликда ҳаракат қилажагини билдирди.
- Эрон ядровий дастур бўйича ўз фаолиятини қайта тиклаш тўғрисидаги қароридан Ғарбнинг кескин танқидига қарамай ортга чекинмайди.
Эроннинг бундай баёнот билан чиқиш қилган собиқ президенти Али Рафсанжоний Ғарбни "кейин пушаймон қилиб қолмаслик учун, Эронга босим ўтказишда ҳаддан ошиб кетмаслик керак", деб огоҳлантирди.
(суратда Натанздаги уранни бойитиш заводи)

Исроил Бош вазири Ариэль Шароннинг ҳаётига бевосита хавф йўқолди, деб ҳисобламоқда докторлар.

Бош вазирни наркоз билан таъминлаш батамом тўхтатилди ва у секин-аста сунъий кома ҳолатидан чиқмоқда. Шарон танасининг ўнг томони ҳам, чап томони ҳам ишлаяпти. У ўғилларининг овозини танияпти.
Бироқ Шароннинг организмига бир ҳафта аввал юз берган инсульт қандай таъсир кўрсатганлиги бир неча кундан кейингина аниқланиши мумкин.

БМТ парранда гриппининг Туркияга қўшни давлатларга тарқалишидан огоҳлантирди.

Туркиянинг бир неча минтақасида уй паррандаларининг ёппасига касалга чалингани аниқланди.
Парранда гриппига одамлар ҳам чалиниб, уч нафар ёш бола нобуд бўлди.
Бироқ, Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти вакили бундай баёнот берди:
- Ваҳимадан фойда чиқмайди, аксинча у фақат зарар келтиради. Мен Туркияга сафар қилаётганлар учун ҳеч қандай хавф йўқлигини ўзимнинг мисолимда одамларга кўрсатиб қўймоқчиман.
Айни пайтда Туркияга қўшни давлатлар парранда гриппи тарқалишининг олдини олиш учун ошиғич чоралар кўрмоқда.
Европа комиссияси тиббий анализ лабораторияси ташкил қилиш учун икки миллион евро ажратмоқда.
Франция ва Италияда эпидемия хавфига қарши кураш режаси ишлаб чиқилди.

Президентлик сайлови арафасида Белоруссияда инсон ҳуқуқлари аҳволи билан боғлиқ вазият сезиларли даражада ёмонлашмоқда.

БМТнинг Белоруссия бўйича бу ҳақда баёнот берган эксперти Адриан Северин мамлакат борган сари тоталитаризм томон кетиб бораётганлигини таъкидлади.
Северин ўз фикрларини Европа Иттифоқининг инсон ҳуқуқлари бўйича етакчи мутахассиси Михаэль Маттиессен билан Брюсселда ўтказган учрашуви чоғида билдирди.
Иккала мутахассисга ҳам ўз вақтида Белоруссияга киришга расмий Минск рухсат бермаган эди.

Европа комиссияси Россия ва Молдавияга мурожаат қилиб, газ муаммоси бўйича музокараларни қайта бошлашга чақирди.

Россиядан Молдавияга газ етказиб бериш тўхтатиб қўйилган. Россия Молдавияга сотадиган гази нархини, Украина билан бўлганидай, кўтармоқчи.
Еврокомиссия вакили Хильде Хардеман Брюсселда бундай баёнот берди:
- Яқинда Украина билан Россия ўртасида бўлгани каби, биз томонларни музокаралар даврасига йиғилишга ва ечим топиш учун муаммо муҳокамасини давом эттиришга чақирамиз.
Хардеманга кўра, газ олди-сотдисида бозор нархларига ўтиш яхши, бироқ бу ўтиш секин-аста амалга оширилиши зарур.
Ҳозирча, Молдавияни газ билан Украина ўз заҳиралари ҳисобидан таъминлаб келмоқда.

Сидней шаҳрида атмосферанинг ифлосланиши билан боғлиқ муаммоларга бағишланган халқаро конференция бўлиб ўтмоқда.

АҚШ, Ҳиндистон, Хитой, Япония, Жанубий Корея ва Австралия вакиллари атмосферага чиқарилаётган ис гази миқдорини чекловчи Киото баённомаси доирасидан ташқарида глобал исишга қарши кураш имкониятларини муҳокама қилмоқчилар.
Таклиф қилинаётган чоралардан бири экологик тоза технологиялардан фойдаланишдир. Бундай таклифни қабул қилмайдиганлар фикрича, экологик тоза технологиялар жуда қиммат бўлиб, улардан амалда фойдаланиш анча мушкулдир.

- Верховний Раданинг ҳукуматни истеъфога чиқариш тўғрисидаги талаби Конституцияга зиддир, - деб баёнот берди бугун Украина Адлия вазири Сергей Головатий.

Адлия вазирлиги Украина президентига парламент қарорини бекор қилишни сўраб, мурожаат қилмоқчи.

Бугун Украина парламенти мамлакат хукуматини истеъфога чиқарди.

Айни мажлисда ҳукумат мамлакат парламенти олдида¸ аҳолини ëнилғи билан таъминлаш борасида ҳисоб берган эди.
Мухолифат Украина ҳукуматининг энергетика соҳасидаги қадамларини малакасиз деб¸ газ соҳасида Россия билан тузилган шартномани миллат манфаатларига зид деб ҳисоблайди.
Бу фикрни инобатга олган Олий Раданинг 405 депутатидан 250 нафари ҳукуматни истеъфога жўнатишни ëқлаб овоз берди.
Украина президенти Виктор Юшенкога кўра¸ бу айблов сайлов олдидаги сиëсий чайқовчиликдан бошқа нарса эмас.
4 январ куни Газпром билан имзоланган шартномага кўра ҳар минг кубометр газ Россия - Австрия ширкати орқали 230 доллардан етказиб берилади.
Ўз навбатида Украина бу газни Марказий Осиëдан келаëтган арзон газ аралаштиради. Натижада газ нархи Украина учун 95 долларни ташкил қилди.

Туркияда парранда грипига чалинган ўн бешинчи киши аниқланди.

Касалга чалинган бу бемор Туркия марказидаги Севас вилоятида истиқомат қилади.
Парранда грипининг одамдан-одамга юқиши ҳақидаги таҳминлар ҳали ўз тасдиғини топмади.
Мутахассисларга кўра¸ касаллик вирусларини ëввойи қушлар тарқатмоқда.
Кейинги икки ҳафта ичида Туркияда 3 ўспирин парранда грипидан ўлди.
Туркия бош вазири Режап Тойиб Эрдўғон гапиради:
"Қилиниши керак бўлган тадбирлар амалга оширилди. Соғлиқни сақлаш ва қишлоқ хўжалик вазирлиги қошида бўҳрон маркази ташкил қилинди. Вазиятни бўрттирувчи баëнотларга эътибор бермаслик лозим деб ҳисоблайман."

Ғарб ҳукуматларининг тинимсиз огоҳлантирувларига қарамай¸ Эрон ҳукумати ядровий ëнилғи ишлаб чиқаришга қаратилган тадқиқотларнинг қайта давом эттирилишини эълон қилди.

Бу ҳақда ҳалқаро атом агентлигининг сешанба кунги баëнотида айтилади.
Эрон ҳукумати матбуот котиби Ғулом Ҳусейн Илҳомнинг айтишича¸ мазкур жараëн Халқаро атом энергияси агентлиги етакчилигида қайта йўлга қўйилади.
“Бу ядровий тадқиқот асло ноқонуний эмас. Уларни вақтинча тўхтатиш ҳақида кўнгилли равишда қарор берган эдик. Биз янги қароримизни Халқаро атом энергияси агентлигига вақтида билдирдик ва бу жараëнда агентлик вакиллари қатнашадилар”¸ - деди Теҳрон расмийси.
Европа Иттифоқи ядровий тадқиқотни қайта давом эттириш Эрон атом дастури устида юзага чиққан бўҳронга барҳам беришга қаратилган музокараларни хафв остида қолдиражагини билдирди.
Германия ташқи ишлар вазирлиги Теҳроннинг бу қарорини ҳалокатли дея баҳолади ва унинг оқибатлари ëмон бўлишидан огоҳлантирди.

Эрон энергия тизимлари учун мўлжалланган уранни Россия ҳудудида бойитиш борасидаги Кремл таклифини расмий Теҳрон феврал ойида муҳокама қиладиган бўлди.

Бу ҳақда Россия Ташқи ишлар вазири Сергей Лавров сешанба куни маълум қилди.
Лавровга кўра¸ Россия ушбу мухокамалар тугагунча Эрондан уранни бойитишни тўхтатиб туришни талаб қилган.

Испаниянинг турли шаҳарларида Ироқдаги экстремистик гуруҳлар учун одам ëллаганликда гумонланиб ўндан ортиқ киши қамоққа олинди.

Қамоққа олинганлар орасида бир масжид имоми ҳам бор.
Имом 2003 йили Ироқ жанубида хизмат қилаëтган италян ҳарбийларига қарши хужум уюштирганликда гумонланмоқда.
2003 йилнинг ноябр ойида юз берган бу ҳужум оқибатида 27 киши¸ жумладан 18 италиялик ҳалок бўлган эди.

Инсулт ташхиси билан касалхонга ëтқизилган Исроил бош вазири Ариел Шароннинг аҳволи жиддийлигича қолмоқда.

Бош вазир даволанаëтган Қуддус касалхонаси вакили гапиради:
"Ариел Шарон аҳволида бирор-бир ўзгариш ҳозирча йўқ. Бош вазир сиҳати жиддийлигича қолмоқда. Врачлар муолажани давом эттиришмоқда."
Бу Қуддус касалхонаси вакилининг сешанба кунги баëноти эди.

Россия президенти Владимир Путин¸ мамлакатда парранда грипи тарқалмаслиги учун¸ барча бозор¸ транспорт воситалари ва чегаралар кучли санитария назоратига олинишини талаб қилди.



"Агар бунинг учун қўшимча маблағ лозим бўлса ҳукумат бу маблағни ажратиши шарт"¸ - деди Путин Кремлда ўтказган машварат пайтида.



Чили собиқ диктатори Аугусто Пиночет уй қамоғидан озод қилиниши мумкин.

Маҳкама қарорига кўра¸агар Пиночет 19 минг доллар миқдордаги гаров пулини қўйса¸ озодликка чиқарилиши мумкин.
Айни вақтда¸ бу қарор Сантягодаги юқори маҳкама томонидан тасдиқланган тақдирдагина кучга киради.

Давомини ўқинг

XS
SM
MD
LG